HABER

Hastalarımız İçin Koronavirüs İnfeksiyonu (COVİD-19) Salgını Önerileri

Hastalarımız İçin Koronavirüs İnfeksiyonu (COVİD-19) Salgını Önerileri

İlk kez Aralık 2019’da Çin’de ortaya çıkan koronavirüs infeksiyonu (COVİD-19), başta Avrupa ve İran ülkeleri olmak üzere tüm dünyaya yayılmış, ülkemizde de 10 Mart 2020’de ilk vaka görülmüştür ve vaka sayısı hızla artmaktadır. Koronavirüs infeksiyonunun diyabet, kalp, akciğer ve böbrek hastalığı gibi kronik hastalıklarda ve bağışıklık sistemi baskılanmış hastalarda daha kötü seyrettiğine dair veriler mevcuttur. Bulaşıcılığı çok yüksek olan bu infeksiyondan korunmak ve yayılmasını önlemek için Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği olarak tüm hastalarımız ve alanımızı ilgilendiren gruplarda genel önerilerimiz şunlardır:

  1. Ellerinizi sık sık, su ve sabunla en az 20 saniye boyunca ovarak yıkayın.

  2. Soğuk algınlığı belirtileri gösteren kişilerden en az 1 metre (4-5 adım) uzakta durun.

  3. Öksürme ve hapşırma sırasında tek kullanımlık mendil kullanın, yanınızda mendil yoksa dirseğinizin iç kısmını kullanın.

  4. Tokalaşma, sarılma ve öpüşme gibi sosyal aktivitelerden uzak durun.

  5. Kirli ellerinizle yüzünüze, gözlerinize ve burnunuza dokunmayın.

  6. Soğuk algınlığı belirtileriniz varsa kronik hastalığı olanlardan ve yaşlılardan uzak durun, maske takmadan dışarı çıkmayın.

  7. Acil bir durum olmadıkça seyahatlerinizi iptal edin, mümkünse yurt dışına çıkmayın.

  8. Yurt dışından dönünce ilk 14 günü evde geçirin. Dönüşte ziyaretçi kabul etmeyin. Mümkünse birlikte yaşadığınız kişilerden ayrı bir odada kalın. Evin ortak alanlarında maske kullanın. Mümkünse ortak tuvalet, banyo ve lavabo kullanmayın ve eşyalarınızı ayırın.

  9. Bulunduğunuz ortamları sık sık havalandırın.

  10. Kıyafetlerinizi en az 60 derecede normal deterjanla yıkayın.

  11. Kapı kolları, lavabo gibi yüzeyleri sık sık temizleyin.

  12. Havlu gibi eşyalarınızı başkalarıyla ortak kullanmayın.

  13. Dengeli beslenin, bol su için, düzenli ve yeterli uyuyun.

  14. Düşmeyen ateş, kuru öksürük, nefes darlığı ve solunum sıkıntınız varsa hemen Sağlık Bakanlığı Danışma Hattı olan SABİM 184 destek hattını arayın.

  15. Tüm hastalarımız ve endokrin sorunu olan tüm gebeler, hastalığınız ile ilgili hekimleriniz tarafından yapılmış olan tüm uyarılara uymalı, ilaçlarınızı düzenli almalısınız. Acil bir durum olmadığı sürece rutin kontrollerinizi erteleyin, sağlık kuruluşlarına başvurmayın. Hastalığınız ile ilgili acil bir durum olduğunu düşünüyorsanız sağlık kuruluşlarına veya hekiminize öncelikle telefonla ulaşın, hekiminiz sizi yönlendirecektir. Endokrin sorunu olan gebe hastalarımız rutin kontrolleriniz için sağlık kuruluşlarına gelmeden önce hekiminizi arayın.

  16. Bu bilgilendirmenin yapıldığı tarih olan 20 Mart 2020’ye dek İbuprufen içerikli ateş düşürücü hariç, hiçbir ilacın hastalığı kötüleştirdiğine dair net bilgi bulunmamaktadır. Bu nedenle kullanmakta olduğunuz ilaçlarınızı kesmeyin. Yeni gelişmeler olabilir, yetkililerin açıklamalarını lütfen takip edin.

Diyabet Hastaları İçin

  1. Yukarıdaki genel öneriler diyabet hastaları için de geçerlidir.

  2. Randevu zamanınız gelmiş olsa bile rutin kontroller, diş tedavisi, gebelikte şeker yükleme testi gibi durumlar için sağlık kuruluşlarına başvurmayın.

  3. Şekerinizi daha sık ölçüp takip edin. Yükselme ve düşme durumunda tedbir alın. Yeterince sıvı aldığınıza emin olun.

  4. Şeker yüksekliği belirtileri hissediyorsanız, şekeriniz 300 mg/dL üzerinde sebat ediyorsa, genel durumunuz bozulduysa doktora gidebilirsiniz. Ancak eğer iletişim kurabildiğiniz bir hekim veya diyabet hemşiresi varsa önce ona danışın. Yüksek şeker durumunda şeker koması ihtimali için idrar keton testi yapmanız, gereksiz hastane başvurularını azaltarak yararlı olabilir.

  5. Bu bilgilendirmenin yapıldığı tarih olan 20 Mart 2020’ye dek İbuprufen içerikli ateş düşürücü hariç, hiçbir ilacın hastalığı kötüleştirdiğine dair net bilgi bulunmamaktadır. Özellikle tansiyon ilaçlarınızı bu gerekçe ile kesmeyin. Yeni gelişmeler olabilir, yetkililerin açıklamalarını lütfen takip edin.

  6. Koronavirus infeksiyonundan korunmak için herhangi bir destek ilaç tedavisi ve vitaminler işinize yaramayacaktır. Gereksiz ve zarar verebilecek bu tür uygulamalardan kaçının.

  7. Evde kaldığınız sürede yeme düzenine ve hareketli olmaya dikkat edin. Ev içinde veya başkalarıyla temasınızın olmayacağı alanlarda adım sayınızı günde 5000’e tamamlamaya çalışın. Bu süreci kilo ve şeker kontrolünüze özen göstererek geçirmek için çaba sarf edin.

  8. Kalp, böbrek ve akciğer hastalığı gibi eşlik eden sorunlarınız varsa ilgili kuruluşların önerilerini takip edin.

Hipertansiyon Hastaları İçin

  1. Yukarıdaki genel öneriler hipertansiyon hastaları için de geçerlidir.

  2. Koronovirüsü ile enfekte olmuş hipertansif hastalarda hipertansiyon tedavisi için kullanılan bazı ilaçların hastalığın seyrini körtüleştirebileceği iddia edilmektedir. Bu iddialar nedeniyle bazı hipertansiyon hastalarında tedirginlik yaşandığı görülmektedir. Hipertansiyon ile ilgili uluslararası pek çok dernek konuya açıklık getirmek için bildiriler yayınlamakta ve kullanılan ilaçların kesilmemesini ve değiştirilmemesini önermektedir. Konuyla ilgili elimizdeki bilgiler hipertansiyon ilaçlarını kesmek veya değiştirmek için yeterli değildir. İlaçlarınıza devam ediniz.

  3. Derneğimiz gelişmeleri yakından izlemektedir. Hastalarımızı kullanmakta oldukları hipertansiyon ilaçlarına aynen devam etmeleri konusunda uyarıyoruz.  Koronovirüs  pandemisi nedeniyle sürekli yeni yayınlar ve raporlar açıklanmaktadır. Yeni bilgiler geldikçe konuyla ilgili kamuoyunu bilgilendirmeye devam edeceğiz.

Tiroid Hastaları İçin

  1. Koronavirus infeksiyonu yeni bir hastalık olduğu için, tiroid hastalığı olan kişileri nasıl etkilediğine ilişkin çalışmalar hali hazırda bulunmamaktadır. Şu an için hastalığın seyrini kötüleştirdiğini düşündürecek bilimsel bir veri yoktur. Genel önerilere uymak tiroid hastaları için de yeterli olacaktır.

  2. Tiroid hastalıkları için kullanılan ilaçlar bağışıklık sistemini zayıflatmaz. Genel olarak tiroid hormon tedavisi alan hastalarda kontrol tarihi, ileri tarihlere ertelenebilir ancak antitiroid ilaç (metimazol, propiltiyourasil) kullananlarda zamanında ölçüm yapılarak ilaç dozu ayarlamak gerekebilir. Kesin kararı hekiminiz verecektir, hekiminizi arayarak öğrenebilirsiniz.