HABER

COVİD-19 VİRÜS TEDAVİLERİ KAPSAMINDA YAŞANILAN HUKUKİ SORUNLAR HAKKINDA BİLGİLENDİRME

Covid-19 salgınının Dünya Sağlık Örgütü tarafından pandemi ilan edilmesi ve ülkemizde vak’aların görülmeye başlaması neticesinde bireyleri etkileyecek pek çok hukuki düzenleme yapılmıştır. Şüphesiz ki düzenlemeler ve çalışma şartlarında birebir sağlık hizmeti veren sağlık personelleri en çok etkilenen meslek grubu olmuştur. Özellikle Sağlık Bakanlığı'nın 17.03.2020 tarihli genelgesinde; Salgın sürecinde tüm hekimlerin, diğer sağlık çalışanlarının ve diğer kurum çalışanlarının branşı ve çalıştığı birim fark etmeksizin, ilgili hastaların görüldüğü birimlere gerekli desteğin sağlanması konusunda kurum yöneticilerinin uygun planlamaları yapması gerektiği belirtildikten sonra sağlık çalışanları bazı hukuki sorularla karşı karşıya kalmıştır.

Açıklanan nedenlerle; Covid-19 süresince gelen sorulara bağlı olarak sağlık çalışanlarımızın hakları ve sorumlulukları ile dikkat edilmesi gereken hususlar konusunda dernek üyelerinin aydınlatılması ihtiyacı ortaya çıkmıştır.

  • Sağlık Çalışanlarının Covid-19 Tedavi Sürecindeki Hakları ve Dikkat Edilmesi Gereken Hukuki Sorunlar Hakkında Bilgilendirilmesi

 

T.C. Anayasamız, İş Kanunu, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, Biyotıp Sözleşmesi ile uluslararası pek çok düzenlemede; işverenlerin ve devletin sağlık çalışanlarının güvenli, ekipmanları tam olarak çalışma hakları yanında hastalara mesleki standartlara uygun sağlık hizmeti sunma yükümlülükleri bulunduğu belirtilmektedir.
 

Düzenlemelere bağlı olarak;

Sağlık kurumları ve yöneticilerinin öncelikli görevi; sağlık çalışanlarının iş sağlığı ve güvenliği risklerini en aza indirecek şekilde gerekli tüm önlemleri almaktır. Bu bağlamda; sağlık çalışanlarına; iş sağlığı ve güvenliği konusunda eğitim verilmeli, sağlık çalışanlarına yeterli tıbbi malzeme ve sterilizasyon için gerekli olan diğer tüm malzemeler sağlanmalı, organizasyon doğru şekilde yapılmalı, sağlık çalışanlarının içinde bulundukları zor durum gözetilerek nöbet çizelgeleri oluşturulmalıdır. Tüm bu tedbirler sağlık çalışanlarının olduğu kadar hastaların da hayatını riske atmamak amacıyla gereklidir.

 

İşverenlerin hukuki düzenlemelere aykırı olarak hareket etmeleri halinde sağlık çalışanları için de uygulanabilecek 6331 Sayılı Kanun 13.maddesinde; “çalışmaktan kaçınma hakkı” düzenlenmiştir. Düzenlemede;

 

(1) Ciddi ve yakın tehlike ile karşı karşıya kalan çalışanlar kurula, kurulun bulunmadığı işyerlerinde ise işverene başvurarak durumun tespit edilmesini ve gerekli tedbirlerin alınmasına karar verilmesini talep edebilir. Kurul acilen toplanarak, işveren ise derhâl kararını verir ve durumu tutanakla tespit eder. Karar, çalışana ve çalışan temsilcisine yazılı olarak bildirilir.
 

(2) Kurul veya işverenin çalışanın talebi yönünde karar vermesi hâlinde çalışan, gerekli tedbirler alınıncaya kadar çalışmaktan kaçınabilir. Çalışanların çalışmaktan kaçındığı dönemdeki ücreti ile kanunlardan ve iş sözleşmesinden doğan diğer hakları saklıdır.

 

(3) Çalışanlar ciddi ve yakın tehlikenin önlenemez olduğu durumlarda birinci fıkradaki usule uymak zorunda olmaksızın işyerini veya tehlikeli bölgeyi terk ederek belirlenen güvenli yere gider. Çalışanların bu hareketlerinden dolayı hakları kısıtlanamaz.

 

(4) İş sözleşmesiyle çalışanlar, talep etmelerine rağmen gerekli tedbirlerin alınmadığı durumlarda, tabi oldukları kanun hükümlerine göre iş sözleşmelerini feshedebilir. Toplu sözleşme veya toplu iş sözleşmesi ile çalışan kamu personeli, bu maddeye göre çalışmadığı dönemde fiilen çalışmış sayılır.

 

İlgili düzenlemeye bağlı olarak; işverenin hukuki düzenlemelerin aksine örneğin; ekipman yetersizliği ile çalışmaya zorlanması halinde; sağlık çalışanının ispat açısından mümkünse diğer çalışma arkadaşları ile birlikte ekipman eksikliği nedeniyle kendi yaşamı ile birlikte diğer sağlık çalışanlarının ve hastaların da hayatını riske atacağını bildiren ve tedbirlerin alınmaması halinde sorun çözülünceye kadar çalışamayacağını belirten yazıyı yönetime YAZILI olarak sunması gerekmektedir. Yazılı olarak sunulan tutanak ya da ilgili yazıya bağlı olarak tedbirler alınmadığı taktirde, sağlık çalışanının kendisi, diğer çalışma arkadaşları ve hastaların sağlığını korumak için çalışmama hakkı bulunmaktadır. İleride yaşanabilecek hukuki diğer sorunların önüne geçmek için bu durumun aynı zamanda İl Sağlık Müdürlüğüne, ilgili Tabip Odasına bildirilmesi de yarar sağlayacaktır.
 

  • Sağlık çalışanları Covid-19 ile mücadelede birebir yer almaları nedeniyle Covid-19’a yakalanmada riski en yüksek meslek grubudur. Bu nedenle; sağlık çalışanlarının Covid-19 ile mücadelesinde hastalığa yakalanmaları halinde iş kazası bildirimi yapılması şarttır. Günümüzde sağlık çalışanlarının Covid-19 virüsüne yakalanması halinin iş kazası mı meslek hastalığı mı olduğuna yönelik tartışmalar yer almakla birlikte; önemli olan husus; sağlık çalışanı veya sağlık hizmetlerinde çalışan kişilerin kamu hastanesinde ya da özel hastanede çalışıyor olmasına bakılmaksızın göz mukozasına ya da açık yaralarına hastanın öksürük, hapşırık ve diğer vücut sıvılarının sıçraması ya da bulaşması hallerinde, ayrıca Covid 19 tanısının konması beklenmeksizin, derhal iş kazası bildirimi yapılmalıdır. İş kazası bildirimleri 3 iş günü içerisinde işveren tarafından İş Kazası ve Bildirim Formu doldurularak bağlı bulunan Sigorta Müdürlüğüne bildirilmesi gerekmektedir.
     

Bir çalışan mesleki etkilenme neticesi virüsü kapmışsa, çalışan, mesleki hastalıktan kaynaklı olarak ücret yerine geçici iş görmezlik tazminatı, geçici toplam maluliyet tazminatı, makul ve gerekli tıbbi tedavi giderleri, ile bunun neticesinde, ortaya çıkması halinde daimî maluliyet tazminatına hak kazanabilecektir.
 

Çalışanların doğrudan Covid-19 virüsü ile temas halinde olması, virüsün yayılımının hızlı olması gibi gerekçelere bağlı olarak 11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği’nin Ek-1’inde yer bulan Arıza/Hastalık Listesi’nde meslek hastalıkları arasına Covid-19’un eklenerek; tüm sağlık çalışanlarının Covid-19 virüsüne yakalanmaları halinde meslek hastalığı olarak kabulü için yasal çalışmalar bulunmakla birlikte şu anda yasal bir düzenleme yer almadığından iş kazası prosedürlerinin uygulanması hak kaybı olmaması için önem taşımaktadır.

Bilgilendirme metninin tamamını burdan indirebilirsiniz.