0 312 425 20 72
HASTALAR İÇİN BİLGİ DETAY

Yumurtalık Hastalıkları

POLİKİSTİK OVERLİ HASTAYA NOTLAR:

- PKOS sık karşılaşılan hormonal ve metabolik bir bozukluktur.

- Sendromun nedenlerinin ve yol açabileceği problemlerin hasta tarafından anlaşılması ve bilinmesi tedavi ve yönetimi kolaylaştırır.

- PKOS gelişiminde genetik ve çevresel faktörlerin (özellikle obezite ve insülin direnci) etkileşimi önemlidir.

- PKOS hastalarında vücutta istenmeyen tüylenme, sivilcelenme, cillte yağlanma, saç dökülmesi, adet düzensizliği, infertilite gibi fiziksel problemlerin yanında depresyon ve anksiyete şeklinde duygudurum bozuklukları da görülebilir.

- PKOS’un tanı ve tedavisi endokrinolog yönetiminde multidisipliner bir yaklaşımı ve ergenlikten postmenapozal döneme kadar uzun süreli takibi gerektirir.

- Tedavi hastanın semptomlarının giderilmesine ve uzun dönem sağlık risklerinden korunmasına yöneliktir. Gebelik planı olmayan PKOS hastalarında uzun dönem tedavide yaşam tarzı düzenlemesi yanında birincil farmakolojik ajan oral kontraseptiflerdir.

PRİMER AMENORELİ HASTAYA HASTAYA NOTLAR

Primer yumurtalık (over) yetersizliği (POY) 40 yaşından daha genç olan kadınlarda yumurtalıkların normal işleyişini aralıklarla durdurduğu durumdur. Bu durum bir erken yaşlanma değildir, yumurtalıkların tutuk anlamına geldiği düşünülmelidir.

NEDENLERİ : Primer over yetmezliğinin neden çoğunlukla bilinmemektedir. Bazı durumlarda genetik anormallikler, toksinler, otoimmün hastalıklar neden olarak saptanabilmektedir. Genetik nedenler: Turner sendromu, Frajil (Kırılgan) X sendromu; Toksik nedenler: En sık nedeni kanser tedavisinde kullanılan ilaçları ve radyasyon tedavisidir.

BELİRTİLER : Çoğu kadın normal ergenlik sürecini geçirmiş ve düzenli adet dönemlerine sahip olmuşlardır. Birden mens olamama, uzun zamandır devam eden oligomenore süreci ya da kanama görülebilir. Bazı kadınlarda hap kullanımı sonrası adet olamama ya da doğum sonrası adet olamama şikâyetleri ile karşımıza çıkabilirler. Hap kullanmak adeti kesiyor demek değildir. Bazı hastalarda da gelişen östrojen eksikliği ile sıcak basmaları, ağrılı ilişki ve vaginal kuruluk ilk başvuru şikayetleri olabilirler.

TANI: 40 yaşından genç kadın üç ay veya daha uzun süre düzenli adet olamıyorsa hekime başvurmalıdır. Hamilelik istenmiyorsa da başvurmalıdır. Ayrıca vaginal kuruluk, sıcak basmaları, ağrılı ilişki, yumurtalık ameliyatı olmak, kemoterapi veya radyasyon tedavisi almış olmak, bireyin veya aile üyelerinden herhangi birinin otoimmün hastalıkları, primer over yetersizlik, Frajil X sendromu, mental retardasyon, ya da gelişimsel gecikme öyküsü, işitme kaybı varsa bir endokrinoloğa başvurmalıdırlar. Bu hastalar osteoporoz ve kalp hastalığı için risk altındadır. Tanısı için, serum FSH düzeyi yüksek olmalıdır. Tanı konulursa ardından olası bir neden aramak gerekir. Bozukluğun nedenini belirlemek için: Karyotipleme (Kromozom anomalilerini belirlemek için), antikor ölçümleri (otoimmün nedenleri araştırmak için) yapılabilir.

TEDAVİSİ: Östrojen yerine koyma tedavisi yapılır. Bu tedavi ile şikayetler azalır, osteoporoz ve kırık, kalp hastalık riski azaltılmış olur. Normal adet görmenin devam etmesi uygun bulunan kadınlarda rahim kanseri riskini önlemek için östrojenle birlikte projestin-progesteron tedavi alınması önerilir. Bu östrojen tedavisi gebeliği önlemek için yeterli değildir, gebeliğin önlenmesi için hap veya rahim içi araç önerilebilir. Primer over yetmezliği olan kadınların %5-10 kendiliğinden gebe kalmaları mümkündür. Aksi halde tüp bebek yöntemi önerilebilir. Hamilelik ve bebek açısından durumun tespiti önemlidir. Hamilelik isteyenlerin kadın doğum uzmanına başvurması önerilir. Östrojen tedavisinin süresi ve kullanımı ile ilgili endişeler olabilir. Östrojen tedavisi altmışlı ve yetmişli yaşlardaki menopoz geçirmiş kadınlarda kalp krizi, hipertansiyon, felç ve meme kanseri açısından riskli olabilirken primer over yetersizliği olan genç kadınlar için bu riskler yoktur. Bugünkü bilgilerimize göre en az 50 yaşına kadar, primer over yetersizliği olan genç kadınlarda, östrojen tedavisi kullanmak gerekmektedir.