HABER

20 EKİM DÜNYA OSTEOPOROZ GÜNÜ BASIN BİLDİRİSİ

20 EKİM DÜNYA OSTEOPOROZ GÜNÜ BASIN BİLDİRİSİ Kemiğin kütlesinde azalma, mikro yapısında bozukluk ve gücünde azalma sonucu gelişen osteoporoz, kırık riskinde artışa yol açan ve en sık görülen metabolik kemik hastalığıdır.
 
Nüfusun giderek yaşlanması nedeniyle daha çok karşılaşılmakta olan osteoporoz, toplumlara hem ekonomik hem de sosyal bir yük getirmektedir. Menopoz sonrası dönemde yaygın olarak görülen osteoporoz, sadece kadınların hastalığı olmayıp, erkekleri de etkilemektedir. Ülkemizde yapılan çalışmalarda da 50 yaş üzerindeki her 4 kişiden birinde osteoporoz bulunduğu belirlenmiştir. Elli yaşın üzerindeki her 3 kadından birinin ve her 5 erkekten birinin hayatının bir döneminde kırık yaşayacağı öngörülmekte, tüm dünyada her üç saniyede bir kırık oluştuğu ve yılda 9 milyon kırık vakası olduğu tahmin edilmektedir.
 
Osteoporoza bağlı kırıklar genellikle hafif bir travmayla veya kendiliğinden ortaya çıkmakta, omurga kırıkları boy kısalığı ve kamburluğa, kalça kırıkları ise sakatlık ve ölüm riskinde artışa neden olabilmektedir. Kırık nedeniyle başkalarına bağımlı hale gelen bireylerde, sosyal etkileşim azalmakta ve aktiviteleri kısıtlanan bireylerde yaşam kalitesi bozulmaktadır. Duygusal olarak da etkilenen bireylerde sonunda psikolojik problemler gelişebilmektedir.
 
Osteoporoz sinsi ilerlemekte ve  sanılanın aksine her zaman ağrı ile seyretmemektedir. Omurga kırıklarının sadece 1/3' ine klinik olarak tanı konulabilmekte, omurga kırığı olan her 5 kadından 1'inin bir yıl içinde bir kez daha kırık yaşayacağı ön görülmektedir. Kalça kırığından sonra ise  hastaların -24'ü  ilk yıl içinde kaybedilmektedir. Yine, önceki bir kırığın, herhangi bir kırık riskinde yüzde seksenaltı artışla ilişkili olduğu saptanmıştır. Osteoporoza bağlı en az bir kırık yaşamış olan bireylerin yüzde seksenine osteoporoz tanısı konulmadığı ve osteoporoz tedavisi almadığı anlaşılmıştır.
 
Görüldüğü gibi ciddi bir hastalık olan osteoporozdan korunmak için, yaşam boyu egzersiz, bol kalsiyumlu gıda (başlıca süt ürünleri, yeşil yapraklı sebzeler ve yağlı tohumlar) tüketimi ile sigara, alkol ve aşırı kafeinden uzak yaşam tarzı büyük önem taşımaktadır.
 
Erken teşhis ve zamanında tedavi ancak tarama ile mümkün olmakta ve bunun için kolay ve güvenilir bir yöntem olan kemik mineral yoğunluğu ölçümlerinden yararlanılmaktadır.  
 
Osteoporoz için kimler taranmalıdır?
 
Osteoporoz için, 65 yaş üstü bütün kadınlar ve 70 yaş üstü bütün erkekler kemik mineral yoğunluğu ölçümü ile taranmalı, sonuç normal bulunursa ölçümler birkaç yılda bir tekrar edilmelidir. Altmış beş yaşın altında olup menopozda olan kadınlar ile 50-70 yaş arası erkeklerde ise kırık için aşağıdaki risk faktörlerinden herhangi biri varsa yine tarama yapılmalıdır:
  • Boy yüksekliğinden az bir mesafeden düşmekle kırık gelişmesi,
  • Üç aydan uzun süre ≥5 mg/gün prednisolon ya da eşdeğeri glukokortikoid (kortizon tedavisi) kullanımı­,
  • Romatizmal bir hastalığa sahip olmak,
  • Sigara ve aşırı alkol tüketimi
  • Boyda 4 cm’den fazla kısalma,
  • Düşük vücut ağırlığı,
  • Geç adet görme,
  • 45 yaşından erken menopoza girme,
  • Ailede kalça kırığı bulunması
 
Osteoporoz önlenebilir ve tedavi edilebilir bir hastalıktır.
Riskiniz varsa harekete geçiniz, tarama ve gerekiyorsa tedavi için geç kalmayınız !!!

Prof. Dr. Zeynep CANTÜRK
TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ
Osteoporoz ve Diğer Metabolik Kemik Hastalıkları Çalışma Grubu Başkanı


Osteoporoz, Osteoporozdan Korunma ve Tedavisi için Rehber

Osteoporoz Risk Testi

Kalsiyum Testi